Bir kavanoz bal, yüz binlerce uçuşun, sağlıklı bir ana arının ve dengeli bir bağırsak florasının ürünüdür. Kovanın içinde neler olduğunu bilen arıcı, balını da bilir.
Ana arının bıraktığı yumurtadan kavanozdaki bala uzanan döngü. Halkalardan biri zayıfladığında bal sezonu da zayıflar. Halkalara tıklayın.
Yeni Zelanda’da 320 koloniyle yapılan çalışma ve petek yaşı araştırmasının katsayılarıyla, kovanın içini ve bal potansiyelini canlı görün.
Rakamlar iki saha çalışmasının katsayılarıyla yapılmış bir örnek hesaptır; bölge, flora ve yıl sonucu değiştirir.
Her hastalığın belirtisi, nasıl ölçüldüğü ve bal verimine etkisi.
Kanatları buruşuk (deforme) genç arılar.
Bala etkisi: İlkbaharda 100 arıda 3’ten fazla akar bulunan kolonilerde bal verimi yaklaşık %40 düştü.İlkbaharda kovan önünde ve çıtalarda ishal lekeleri (özellikle N. apis).
Bala etkisi: Nosema ile enfekte kolonilerde arı sayısı, yavru üretimi ve bal üretimi belirgin biçimde düştü.Çökük, delikli, rengi koyulaşmış yavru gözü kapakları.
Bala etkisi: Yavru ölünce koloni nüfusu ve dolayısıyla bal üretimi çöker.Beyaz ya da gri-siyah, tebeşir gibi sertleşmiş larva mumyaları.
Bala etkisi: Yavru kaybı koloni gelişimini geciktirir.Göz içinde kıvrılmış, sarımsı-kahverengi, eriyik görünümlü açık larvalar.
Bala etkisi: Yavru kaybı nüfusu ve bal akımına hazırlığı zayıflatır.Buruşuk, kısa kanatlı, uçamayan genç arılar.
Bala etkisi: Kışlık arıların ömrünü kısaltarak ilkbahar nüfusunu, dolayısıyla bal sezonunu etkiler.Yavrulu bir çerçeveden yaklaşık 300 arı (yarım çay bardağı) kavanoza alınır, tel kapaktan pudra şekeri serpilip 1–2 dakika çalkalanır, tabağa düşen akarlar sayılır. Sayınızı kaydırın.
Tarlacı arının getirdiği nektar çoğunlukla %60–80 sudur. Kovandaki arılar nektarı ağızdan ağıza aktarırken invertaz enzimiyle sakarozu glikoz ve fruktoza ayırır, sonra kanat çırparak suyu buharlaştırır. Nem yaklaşık %18’e inince göz mumla sırlanır.
Bal arı için yalnız şeker deposu değildir; içindeki bitkisel bileşikler bağışıklık ve detoksifikasyonla ilgili süreçleri etkiler24. Kovanda yeterli bal bırakmak bu yüzden önemlidir.
Biri arının yemine ve suyuna, diğeri kovanın iç yüzeylerine. Uygulama yerleri farklı, takvimleri birbirini tamamlar.
Türkiye’nin ılıman kuşağı için ay ay kovan işleri. Yaylalarda ve sert kışlı bölgelerde takvim 2–4 hafta kayar.
Koloni gücü, hastalıklar ve bal verimi arasındaki ilişkiyi ölçen saha çalışmalarından seçmeler.
Yeni Zelanda’da 320 kolonide ilkbahardan hasada kadar Varroa yoğunluğu ve koloni gücü izlendi. İlkbahardaki akar yoğunluğu hasat kaybını güçlü biçimde öngördü: 100 arıda her ek akar yaklaşık 2,3 kg bal kaybıyla ilişkiliydi; 100 arıda 3’ten fazla akar bulunan kolonilerde bal yaklaşık %40 azaldı. Daha fazla yavrulu çerçeve verimi anlamlı biçimde artırdı.
Doğal olarak Nosema (çoğunlukla N. ceranae) ile enfekte 50 koloni bir yıl izlendi. Enfeksiyon koloni büyüklüğünde, yavru üretiminde ve bal üretiminde belirgin düşüşe yol açtı.
Baldan izole edilen Bacillus subtilis Mori2 suşu Mayıs–Aralık arasında ayda bir şurupla verildi. Uygulanan kovanlarda arı sayısı başlangıca göre kontrole kıyasla %26 daha fazla arttı, hasatta bal stoku %17 daha yüksekti; Nosema ve Varroa sayıları kontrolden düşüktü. Yazarlar ana arının yumurtlamasının uyarıldığını öne sürüyor.
İlkbahar ve yaz aylarında 7–10 günde bir genel kontrol yeterlidir; oğul döneminde yüksük kontrolü için bu süre 7–9 güne iner. Hava 14–15 °C’nin altındayken çerçeve çıkarılmaz, kışın kovan açılmaz.
Bölge, flora, yıl ve koloni gücüne göre çok değişir. Türkiye ortalaması kovan başına yaklaşık 11 kg civarındadır; iyi yönetilen güçlü koloniler bunun birkaç katını verebilir. Bal miktarını en çok koloni gücü, Varroa düzeyi ve bal akımı zamanlaması belirler.
Yavrulu bir çerçeveden yaklaşık 300 arı (yarım çay bardağı) bir kavanoza alınır, pudra şekeri ya da alkolle akarlar ayrılıp sayılır. Akar sayısı 3’e bölünerek 100 arıdaki akar bulunur. 2–3’ün üstü müdahale gerektirir.
İlkbaharda gelişmeyi teşvik için 1/1 (bir ölçü şeker, bir ölçü su) ince şurup; sonbaharda kışlık stok için 2/1 koyu şurup. Şurup akşam ve kovan içi yemlikle verilir; bal akımında ballıklı kovana şurup verilmez.
BeePro+, Vetorin’in arılar için ürettiği sıvı probiyotiktir. Soğumuş şurubun litresine 5 damla, 10 kg kek için 2,5 ml, arılık suyuna litrede 10 damla eklenir. Besleme döneminde her yemlemede kullanılır. Etiket beyanı: sindirim sisteminde mikrofloranın düzenlenmesine yardımcı olur, bağışıklık sistemini destekler, yemden yararlanmayı destekler.
BeeHive+, kovanın iç yüzeylerine ve çıtalara püskürtülen, kullanıma hazır probiyotikli kovan solüsyonudur. Boş kovana aktarımdan 15–20 dakika önce 5–8 fıs; dolu kovanda çıta arası ve tabana 4–6 fıs, 10–15 günde bir; kışlatma öncesi 6–10 fıs.